Co autor powinien wiedzieć o redakcji
i korekcie?

Wielu autorów się zastanawia, czym się różni redakcja od korekty tekstu i kiedy potrzebne są oba etapy pracy nad książką. Ten artykuł odpowiada na pytania o językową pracę z książką.

Droga książki do rąk czytelników nie kończy się wraz z postawieniem w niej ostatniej kropki. Nie kończy się też w momencie, gdy wręczymy ją przyjacielowi czy beta-czytelnikowi.

Pierwszą wielką wyprawą każdej książki jest ta, podczas której spotyka redaktora i korektora. Dla wielu początkujących autorów ten podział ze względu na nazewnictwo bywa niezrozumiały. Zarówno korektor, jak i redaktor pracują przecież z tekstem od strony warstwy językowej. Poprawiają przecinki, jakieś przypadkowe błędy, może jeszcze sformatują ów tekst, by ładnie wyglądał w Wordzie.

Nie jest to jednak takie proste 😊

Największe domy wydawnicze skupiają wokół jednej tylko publikacji jednego lub dwóch redaktorów i nawet trzech korektorów. Publikowane tam książki stawiają wysoko poprzeczkę pod względem treści publikacji. Autorzy, których utwory trafiają do takich wydawnictw, mają pewność, że ich książki będą opracowywane, redagowane i czyszczone z błędów tak długo, aż będą dobrze przygotowane do druku.

Tymczasem nie jest to luksus zarezerwowany jedynie dla dużych wydawców. Każdy self-publisher ma teraz dostęp do usług profesjonalistów, którzy opracują tekst od strony językowej, merytorycznej, stylistycznej czy strukturalne, zajmą się opracowaniem graficznym, składem, projektem okładki, e-bookiem, wysokiej jakości drukiem czy też marketingiem i dystrybucją.

Self-publisher może zapewnić swojej książce dopracowaną jakość.

Współpraca z redaktorem możliwa jest w każdym momencie. Nawet jeśli jesteś jeszcze w trakcie pisania swojej książki lub e-booka, nic nie stoi na przeszkodzie, byś poszukał dobrego redaktora i korektora.

Niektórzy autorzy pracują z redaktorem podczas pisania swojej książki. Inni czekają, aż będą mogli wysłać do redakcji pełną wersję swojego dzieła. Niezależnie od tego, jak dobrze czujesz się z napisanymi przez siebie słowami, korekta i redakcja powinny być jednymi z najważniejszych kroków, jakie znajdą miejsce w swoim planie wydawniczym.

Nawet doświadczeni pisarze odnoszą korzyści z profesjonalnej redakcji swoich książek.

W tym wpisie wyjaśnimy Ci rolę redaktora i korektorów w procesie wydawniczym. W oparciu o tę wiedzę możesz z wyprzedzeniem zaplanować swoją współpracę z poszczególnymi specjalistami. Na niektórych z nich przyjdzie Ci czekać kilka tygodni, a nawet miesięcy.

Redaktor

Redaktor może już na wczesnym etapie pomóc w powstawaniu Twojej książki. Wskaże ewentualne błędy, które mogą na decydować o jej sukcesie lub porażce. Struktura, logika wydarzeń, styl, dialogi, konstrukcja bohaterów, narracja mają kluczowe znaczenie dla jej ostatecznego odbioru. Czy będzie spójna, płynna, czytelna i dopasowana do grupy docelowej wybranego gatunku literackiego. W literaturze faktu wyjaśni i uporządkuje zawarte w książce informacje. Oceni, czy zamysł Twojej książki jest przejrzysty. Czy pasuje do rynku i stylu/gatunku publikacji, na których Ci zależy.

Na co redaktor może zwrócić uwagę:

Czy zachowujesz właściwą dla Twojej opowieści chronologię, by czytelnicy mogli gładko płynąć przez historię?
Czy przejścia między akapitami i rozdziałami będą zrozumiałe dla czytelnika?
Czy są fragmenty lub rozdziały, które się powtarzają? A może warto któryś fragment usunąć lub przeredagować?
Czy w poradnikach lub materiałach dydaktycznych załączasz storytelling? Ludzie najlepiej zapamiętują i uczą się poprzez analogie i opowieści.
Czy ilustracje, grafiki, przypisy, tabele są właściwie uporządkowane i dobrze wpływają na treść?
Czy są jakieś inne elementy, które można dodać, aby książka była bardziej atrakcyjna?
Czy niektóre zdania, akapity lub rozdziały są za długie? Długość zdań można zmieniać, aby czytelnicy nie czuli znużenia.
Czy konsekwentnie prowadzisz narrację? Piszesz w pierwszej czy trzeciej osobie? W czasie teraźniejszym czy przeszłym? Czy język Twojej książki jest odpowiedni dla Twoich odbiorców? Twój czytelnik spędzi z Twoją książką kilka godzin albo i dni, zadbaj o to, by się nie zraził.
Czy dołączyłeś spis treści? Zadbaj o tytuły swoich rozdziałów.
Czy tytuł i podtytuł dają czytelnikowi obraz tego, co oferuje Twoja książka?
Błędy ortograficzne, gramatyczne, stylistyczne, merytoryczne, składniowe, interpunkcyjne, dobór słów, podział wierszy, podział akapitów, zastosowanie kursywy, cudzysłowów, pogrubienia itp.

Korektor językowy

Korektor sprawdzi Twoją książkę po wprowadzonych przez redaktora i zatwierdzonych przez Ciebie poprawkach. Sprawdzi literówki, błędy ortograficzne, gramatyczne i interpunkcyjne. W razie potrzeby może wykonać też research.

Jak przygotować tekst do redakcji i korekty?

Wyślij swoją książkę w pliku Word. Większość redaktorów i korektorów wprowadza w nim zmiany w tekście. To naprawdę wspaniały program do nawiązywania dialogu między autorem a specjalistą językowym.

Redaktor i korektor liczą objętość tekstu na podstawie liczby znaków ze spacjami.

Dlaczego w ten sposób? Ponieważ spacja to też znak, który trzeba przeczytać i w razie potrzeby wstawić go lub usunąć.

Wyobraź sobie tak napisane zdanie:

Ni e lubi ęziemniakó w, ale jemfrytk i.

Całkiem sporo tutaj nadprogramowych i brakujących spacji, prawda?

Korektor wydawniczy lub techniczny

Korektor techniczny pracuje z książką na pliku PDF, już po składzie. Sprawdza błędy składu, literówki oraz interpunkcję. To ostatni moment, kiedy można zadbać o bezbłędne wydanie Twojej książki.

Jest to korekta obligatoryjna w procesie pracy nad książką.

Zanim zatrudnisz redaktora lub korektora

Porozmawiaj z przyszłym opiekunem językowym i merytorycznym Twojej książki. Zapytaj, czy zna gatunek, w którym napisałeś swój utwór. Jasno określ, jakie usługi otrzymasz i w jaki sposób będą one świadczone.

Zdajemy sobie sprawę, że proces wydawniczy wiąże się z zagospodarowaniem odpowiedniego budżetu. Nierzadko autorzy wydający w modelu self-publishing próbują samodzielnie redagować swój tekst lub zatrudniają korektorów, którzy proponują bardzo niskie stawki za swoją pracę. Nie zawsze jest to dobra droga. Doświadczony redaktor i profesjonalny korektor mają za sobą doświadczenie, lata szkoleń, studiów czy kursów. Długie godziny praktyki i relacji z autorami. Wiedzą, jak pomóc Twojej książce w jej podróży do czytelnika, by ten chciał się nią dzielić i do niej wrócić.

Książka w self-publishingu w niczym nie odbiega od książek z topowego wydawnictwa.

Może mieć równie wysoką, jeśli nie wyższą jakość.

Co autor powinien wiedzieć o redakcji i korekcie?