Co autor powinien
wiedzieć o ISBN?

Czym jest numer ISBN?

ISBN (International Standard Book Number) to Międzynarodowy Znormalizowany Numer Książki. Służy do identyfikacji konkretnej publikacji, jej wydania i formy produktu wydawniczego.

Dzięki numerowi ISBN księgarnie, hurtownie, biblioteki i dystrybutorzy mogą jednoznacznie rozpoznawać książki w swoich systemach. Numer ułatwia zamawianie publikacji, prowadzenie ewidencji i wymianę informacji bibliograficznych.

ISBN nie jest jednak numerem identyfikującym sam utwór literacki niezależnie od jego wydania. Ta sama powieść może otrzymać różne numery, jeżeli ukaże się w różnych formach produktu, na przykład w oprawie miękkiej, twardej oraz jako e-book.

Ile kosztuje numer ISBN?

Czy ISBN jest obowiązkowy?

Nie. Uczestnictwo w systemie ISBN jest w Polsce dobrowolne. Można zatem wydać książkę bez nadawania jej tego numeru.

Trzeba jednak odróżnić obowiązek prawny od wymogów handlowych. Księgarnie, hurtownie i platformy dystrybucyjne mogą wymagać ISBN przy wprowadzaniu publikacji do swoich katalogów.

Jeśli planujesz sprzedaż książki za pośrednictwem dystrybutorów, warto ustalić ich wymagania jeszcze przed przygotowaniem ostatecznych plików do druku lub publikacji cyfrowej.

Czy autor może sam uzyskać ISBN?

Tak. Wydawcą może być osoba fizyczna, która nie prowadzi działalności gospodarczej.

W self-publishingu autor może samodzielnie organizować wydanie książki, korzystając jednocześnie z usług redaktora, korektora, projektanta okładki, osoby wykonującej skład czy drukarni.

Z punktu widzenia systemu ISBN wydawcą jest podmiot odpowiedzialny za zorganizowanie publikacji. Współpraca z drukarnią lub usługodawcą wydawniczym nie oznacza automatycznie, że to ten podmiot staje się wydawcą książki.

Czy można wykorzystać cudzy ISBN?

Nie należy korzystać z numerów przydzielonych innemu wydawcy, tak jakby były własnymi. Pula ISBN jest przypisana do określonego wydawcy i służy do oznaczania jego publikacji.

Jeżeli firma wydawnicza proponuje autorowi publikację z własnym numerem ISBN, trzeba ustalić, kto formalnie występuje jako wydawca i jak zostanie oznaczony w książce.

Numer ISBN nie jest sam w sobie dowodem własności praw autorskich do tekstu. Kwestie praw do utworu powinny wynikać z odpowiednich ustaleń i umów.

Jak uzyskać numer ISBN?

W Polsce numery ISBN przydziela Biblioteka Narodowa. Wniosek składa się przez internetowy serwis e-ISBN.

Procedura obejmuje rejestrację wydawcy, złożenie wniosku i otrzymanie puli numerów. Nie trzeba w tym celu zakładać wydawnictwa ani prowadzić działalności gospodarczej.

Biblioteka Narodowa udostępnia również instrukcje i filmy wyjaśniające obsługę systemu, w tym zgłaszanie wykorzystanych numerów i pobieranie kodów kreskowych.

Jak zbudowany jest numer ISBN?

Współcześnie nadawany numer ISBN składa się z trzynastu cyfr podzielonych na pięć elementów. W zapisie poszczególne elementy oddziela się łącznikami.

Gdzie umieścić ISBN w książce?

W książce drukowanej numer ISBN umieszcza się na odwrocie strony tytułowej, czyli zwykle na stronie redakcyjnej, oraz na czwartej stronie okładki.

Na tylnej okładce ISBN często występuje w postaci kodu kreskowego, dzięki któremu książkę można szybko zidentyfikować w systemie sprzedaży.

Czy ISBN i kod kreskowy to to samo?

Nie. ISBN to numer identyfikacyjny publikacji. Kod kreskowy jest graficznym sposobem przedstawienia danych, który umożliwia ich odczytanie skanerem.

W przypadku książek kod kreskowy jest zazwyczaj tworzony w standardzie EAN-13 na podstawie numeru ISBN. Nie jest to drugi, niezależny numer książki.

Kod kreskowy można wygenerować w odpowiednim narzędziu, również korzystając z możliwości udostępnianych przez serwis e-ISBN.

Czy jeden ISBN wystarczy dla wszystkich formatów?

Nie zawsze. Odrębne produkty wydawnicze powinny być identyfikowane odpowiednimi numerami ISBN, nawet jeśli zawierają ten sam tekst.

Książka w oprawie miękkiej i ta sama książka w oprawie twardej to dwa różne produkty. Podobnie wersja drukowana różni się od publikacji cyfrowej czy audiobooka.

A co z formatami EPUB i PDF?

Przy publikacjach cyfrowych znaczenie ma nie tylko sam tekst, ale również forma produktu, sposób udostępniania i ograniczenia dotyczące korzystania z pliku.

EPUB i PDF udostępniane jako odrębne produkty powinny być odpowiednio identyfikowane. Osobne numery mogą być też potrzebne wtedy, gdy różne wersje cyfrowe mają istotnie odmienne ograniczenia użytkowania, na przykład dotyczące drukowania lub kopiowania treści.

Nie każda techniczna zmiana pliku oznacza jednak powstanie nowego produktu. Jeżeli publikacja pozostaje tą samą wersją, udostępnianą na różnych urządzeniach, sama różnica w sposobie wyświetlania nie wymaga nowego ISBN.

Przed przypisaniem numerów warto ustalić, jakie wersje książki będą faktycznie dystrybuowane jako osobne produkty.

Czy dodruk wymaga nowego ISBN?

Nie, jeśli ponownie drukujesz tę samą książkę, bez istotnych zmian w jej treści, wydaniu, formie produktu i bez zmiany wydawcy.

Jeżeli pierwszy nakład wyniósł 300 egzemplarzy, a po jego wyczerpaniu drukujesz kolejne 300 egzemplarzy niezmienionej publikacji, zachowujesz dotychczasowy numer ISBN.

Nowy numer nie jest również potrzebny wyłącznie z powodu zmiany ceny książki czy poprawienia drobnych błędów drukarskich.

Kiedy należy nadać nowy numer?

Nowy ISBN jest potrzebny między innymi wtedy, gdy publikacja ukazuje się w innym formacie produktu, zmienia się jej tytuł lub wydawca albo powstaje nowe wydanie ze znaczącymi zmianami w treści.

ISBN a egzemplarze obowiązkowe

Obowiązek przekazania egzemplarzy bibliotekom nie zależy od tego, czy książka ma numer ISBN.

Są to odrębne kwestie. ISBN służy identyfikacji publikacji, natomiast egzemplarz obowiązkowy wynika z przepisów dotyczących przekazywania publikacji uprawnionym bibliotekom.

Ile egzemplarzy trzeba przekazać?

W przypadku książek drukowanych objętych standardowymi zasadami przekazywania egzemplarza obowiązkowego liczba egzemplarzy zależy od wielkości nakładu.

Przy nakładzie do 100 egzemplarzy po jednej książce otrzymują Biblioteka Narodowa i Biblioteka Jagiellońska.

Przy większym nakładzie Biblioteka Narodowa i Biblioteka Jagiellońska otrzymują po dwa egzemplarze, a pozostałe 13 egzemplarzy trafia do innych uprawnionych bibliotek.

W jakim terminie należy wysłać książki?

Biblioteka Narodowa wskazuje termin pięciu dni od zakończenia procesu produkcji publikacji na przekazanie należnych jej egzemplarzy. Pozostałym uprawnionym bibliotekom egzemplarze przekazuje się w terminie 14 dni od zakończenia produkcji.

Przesyłki zawierające egzemplarze obowiązkowe mogą korzystać ze zwolnienia z opłat pocztowych na zasadach określonych dla takich przesyłek. Przed nadaniem warto sprawdzić aktualną procedurę i wymagane oznaczenia.

A co z e-bookami?

Publikacje cyfrowe podlegają odrębnym zasadom przekazywania. Biblioteka Narodowa udostępnia wydawcom możliwość przesyłania publikacji elektronicznych za pośrednictwem usługi POLONA dla Wydawców po odpowiedniej rejestracji.

Nie należy automatycznie stosować tabeli dotyczącej nakładu książek drukowanych do plików cyfrowych.

Koszty przygotowania, druku i sprzedaży książki możesz sprawdzić również w naszym poradniku o samodzielnym wydaniu książki .